De Druuis of Druuidissa is de Hoeder van Kennis, degene aan wie de overlevering wordt toevertrouwd en die haar door studie, oefening, ervaring en inwijding tot een levende werkelijkheid maakt.

In de oude samenleving omvatte deze Kennis de eredienst, het recht, de ordening van de gemeenschap, de natuur, de bewegingen van de hemel, de weg van de ziel en de juiste verhouding tussen Mens, Land en Goddelijke Werkelijkheid.

De druïde was daardoor tegelijk leraar, raadgever, rechter, filosoof en bewaker van de heilige gebruiken. Caesar schrijft dat leerlingen vele verzen uit het hoofd leerden en soms twintig jaar binnen deze mondelinge scholing verbleven. De Kennis werd opgenomen in het geheugen, het lichaam en de levenshouding van de leerling, zodat zij werkelijk deel werd van diens wezen.

De naam Druuis wordt doorgaans verbonden met een Keltische samenstelling waarin het zien of weten aanwezig is, samen met een element dat naar standvastigheid, kracht of mogelijk de eik verwijst.

De Druuis is zo degene van het vaste inzicht, die diep leert zien en waakt over de wijze, het ogenblik en de omstandigheden waarin de teachings worden doorgegeven.

De Ueletos of Ueleda is de Ziener, degene die leert waarnemen voorbij de oppervlakte van de dingen en die luistert naar wat vanuit de droom, de stilte, het Land, de voorouders en de Goddelijke Wereld naar openbaring zoekt. Het Keltische woord waarop deze titel teruggaat, verbindt het zien met de dichterlijke roeping. In de latere Ierse traditie leeft dit verder in de file, de dichter die oorspronkelijk ook als Ziener werd begrepen. Het schouwen en het spreken behoren hier tot één weg: wat werkelijk werd gezien, moet een juiste vorm ontvangen om in de wereld werkzaam te kunnen worden.

Daarom kent de Ueletos de kracht van de Taal. Hij of zij leert hoe een woord kan openen, ordenen, zegenen, herinneren en genezen, en eveneens hoe een onzuiver gesproken woord verwarring kan voortbrengen. Poëzie is binnen deze roeping een geheiligde vorm van spreken, ontstaan uit luisteren, wachten en het zorgvuldig onderscheiden van beelden. De Ziener moet leren herkennen wat voortkomt uit de eigen verlangens en angsten, wat deel uitmaakt van de bewegingen van de gemeenschap en wat werkelijk vanuit een diepere Bron wordt ontvangen. Het visioen verkrijgt zijn waarde door de vrucht die het voortbrengt, door de nederigheid waarmee het wordt gedragen en door de bereidheid het aan de wijsheid van de traditie te toetsen.

De naam Veleda is historisch bekend door de invloedrijke Bructerische profetes uit de eerste eeuw. Haar naam kan als een Keltische titel voor een profetes worden verklaard, al blijft deze etymologie omstreden omdat zij zelf tot een Germaanse gemeenschap behoorde. Haar geschiedenis toont in ieder geval dat vrouwelijke Zieners in de wereld rondom Gallië een groot religieus en zelfs politiek gezag konden dragen.

De Retlodruuis of Retlodruidissa is binnen onze overlevering de Druïde van de Sterren, degene die de hemel aanschouwt als een groot levend boek waarin de ordening van de Tijd zichtbaar wordt.

De Zon, de Maan, de planeten en de sterren volgen hun wegen doorheen de hemel en brengen de ritmen voort waarbinnen het Land groeit, rust, bloeit, vrucht draagt en opnieuw naar de diepte terugkeert. De Retlodruuis onderzoekt deze bewegingen, bewaakt de kalender en zoekt het juiste ogenblik waarop ritueel en kosmische Tijd met elkaar in overeenstemming kunnen worden gebracht.

De afzonderlijke titel Retlodruuis is voor zover bekend geen rechtstreeks geattesteerd Gallisch ambt. Het werkveld zelf heeft een duidelijke historische grond. Caesar vermeldt dat de Druïden uitvoerig spraken over de sterren en hun bewegingen, de omvang van de kosmos en de Aarde, de natuur der dingen en de machten van de Goden. Het woord Astroloog dient hier daarom in zijn oude, ruime betekenis te worden verstaan: als iemand die de ordening van de hemel bestudeert en haar betrekt op de heilige Tijd, de gemeenschap en de gang van het rituele jaar. De bronnen geven geen grond om de Gallische praktijk volledig gelijk te stellen met de latere geboorteastrologie of de moderne horoscoop. De overlevering van oude constellaties zoals Hertenkalf als het huidige Leo, Everzwijn als de hedendaagse Kleine Beer, de superconstellatie van het Grote (of Witte) Hert bestaand uit constellaties Schorpioen en Weegschaal, geven een bijzondere ancestrale leer van de sterrenhemel.

Het Gallische vermogen tot nauwkeurige tijdsordening wordt ook zichtbaar in de Kalender van Coligny. Deze bronzen kalender omvat een cyclus van vijf jaren en brengt de fasen van de Maan door middel van schrikkelmaanden in overeenstemming met het zonnejaar en de seizoenen. Het voorwerp getuigt van een verfijnde Gallische kennis van de verhouding tussen Maan, Zon, Tijd en seizoen.

De Uâtis of Uatuia is degene die de werkzame Taal van het ritueel kent en die zich leert bewegen op de grens tussen de zichtbare en de onzichtbare wereld. Van alle hier gebruikte benamingen behoort Uâtis tot de historisch beter onderbouwde titels. Strabo beschrijft de Uâtis als waarzeggers en kenners van de natuur, terwijl Diodorus spreekt over mensen die de vlucht van vogels en de tekenen van het offer konden duiden. Het Proto-Keltische woord wāti- heeft de betekenis van ziener, profeet of geïnspireerde spreker en is nauw verwant aan dichterlijke en geestelijke bezieling.

Binnen onze overlevering is de Uâtis ook de Magiër en Spreker tot de Geesten, degene die zich door gebed, aanroeping, offer, bezwering en rituele handeling richt tot de Goden, de voorouders en de krachten die met het Land, de wateren, de bomen en de oude heilige plaatsen verbonden zijn. Dit spreken ontstaat vanuit wederkerigheid. De Uâtis spreekt en luistert, roept en ontvangt, opent en sluit. Iedere toenadering tot de onzichtbare wereld vraagt voorbereiding, bescherming en een helder inzicht in de grenzen die de verschillende bestaansgebieden van elkaar onderscheiden.

De Uâtis leert daarom zorgvuldig onderscheid te maken tussen een geestelijke ontmoeting en de eigen innerlijke beelden. Zijn of haar gezag berust op vorming, beheersing en trouw aan de ontvangen rituele vormen. De ware Magiër zoekt geen macht om zichzelf te verheffen. Hij stelt zijn kennis ten dienste van het herstel van de juiste verhoudingen tussen Mens, gemeenschap, Land en Goddelijke Wereld.

 

De Uâtis is de Spreker met de Geesten, degene die de wegen van de Onderwereld kent en leert omgaan met de krachten die zich onder de zichtbare oppervlakte van het bestaan bewegen. Hij richt zich tot de voorouders, de doden, de geesten van het Land en de machten die verblijven in de wortels, de bronnen, de grotten en de donkere wateren. Zijn taak bestaat uit het luisteren naar wat vanuit de diepte spreekt en het herstellen van de juiste verhoudingen tussen de levende gemeenschap en de onzichtbare wereld.

De Uâtis kent de gebeden, offers, bezweringen en rituele handelingen waarmee de grens tussen de werelden op een beheerste wijze kan worden benaderd. Hij weet dat deze grens bescherming, voorbereiding en een grote innerlijke helderheid vraagt. De omgang met geesten ontstaat binnen een orde van wederkerigheid en verantwoordelijkheid. De Uâtis spreekt, luistert, biedt aan, ontvangt en sluit iedere geopende weg opnieuw zorgvuldig af.

Binnen deze roeping is onderscheidingsvermogen onmisbaar. De Uâtis leert het verschil kennen tussen de bewegingen van de eigen psyche, de sporen van het verleden, de invloeden van een plaats en een werkelijke ontmoeting met een geestelijke aanwezigheid. Hij zoekt geen macht over de onzichtbare wereld. Zijn dienst bestaat erin de juiste betrekkingen te onderhouden, de gemeenschap te beschermen en datgene wat rust, erkenning of begeleiding vraagt op een passende wijze tegemoet te treden.

De Uâtis is verbonden met de winterkoning, de kleine vogel die zich beweegt in het struikgewas, tussen wortels, lage takken en verborgen plaatsen. Hij blijft aanwezig in de donkere tijd van het jaar en draagt leven doorheen de winter. In hem wordt de kracht zichtbaar van wat klein en verborgen is, terwijl het een opmerkelijke levenskracht en koninklijke waardigheid bewaart. Zoals de winterkoning zich door de lage en beschutte gebieden beweegt, zo daalt de Uâtis af naar de diepten van de Onderwereld, waar herinneringen, voorouders, geesten en ongeziene krachten verblijven.

Historisch wordt de Uâtis beschreven als ziener, waarzegger, offerkundige en kenner van de natuur en haar tekenen. Binnen onze lijn ligt het zwaartepunt op zijn taak als Spreker met de Geesten en bemiddelaar tot de Onderwereld. Hij bewaakt de wegen naar beneden, zodat wat uit de diepte komt gehoord, geheeld en opnieuw in de juiste orde geplaatst kan worden.

De Uatolegis of Uatolegissa is de Arts die de Mens benadert als een samenhang van lichaam, ziel, geest, levensgeschiedenis, voorouders en omgeving. Gezondheid wordt binnen deze weg ervaren als een toestand waarin de verschillende krachten van het leven hun juiste plaats en beweging terugvinden. De Arts kent de planten, het voedsel, het lichaam, de seizoenen, de bronnen en de natuurlijke middelen waarmee herstel kan worden ondersteund. Ook gebed, aanraking, droom, ritueel en het gesproken woord kunnen deel uitmaken van deze zorg.

De titel Uatolegis is voor zover uit de bekende bronnen blijkt geen historisch geattesteerde Gallische ambtstitel. Hij behoort tot de terminologie van onze overlevering. Wel bestaan er historische aanwijzingen voor een wereld waarin geneeskunde, plantenkennis en bezwering dicht bij elkaar lagen. Marcellus van Bordeaux stelde aan het begin van de vijfde eeuw een omvangrijk geneeskundig werk samen waarin recepten en behandelingen gepaard konden gaan met genezende spreuken. Enkele van deze spreuken worden door onderzoekers als Gallisch beschouwd. Dit werk is laat en behoort reeds tot de Gallo-Romeinse wereld, al bewaart het mogelijk oudere lagen van plaatselijke geneeskunst.

De Uatolegis onderzoekt waar de samenhang van het leven verstoord werd en zoekt naar middelen waarmee evenwicht, levenskracht en verbinding opnieuw kunnen groeien. Deze roeping vraagt zowel praktische kennis als geestelijk inzicht, samen met de nederigheid om de grenzen van het eigen kunnen te erkennen. In onze tijd staat deze geestelijke en traditionele geneeskunst steeds naast een deskundige medische zorg. Heelwording omvat meer dan het verdwijnen van een klacht: zij brengt de Mens opnieuw in een waarachtige verhouding tot zichzelf, de gemeenschap, het Land en de Bron van het Leven.

De Idennica is binnen onze overlevering de Wijze Vrouw, draagster van een Kennis die door ervaring, herinnering, aandacht en dienstbaarheid werd gevormd. Zij kent de overgangen van geboorte, volwassenwording, moederschap, verlies, ouderdom en dood, en begrijpt hoe ieder van deze poorten een Mens verandert en opnieuw in verhouding brengt tot de gemeenschap. Haar wijsheid kan zich uitdrukken in de kennis van kruiden, voedsel, geboortezorg, dromen, familielijnen, voorouderlijke gebruiken en de verborgen taal van het lichaam. Zij bewaart de verhalen van vrouwen, de gebruiken van het huis, de zorg voor de kinderen, het gedenken van de doden en de heiliging van het dagelijkse leven.

Historisch vraagt deze benaming een bijzondere toelichting. Idennica is in de oudheid niet als titel voor een Wijze Vrouw overgeleverd. De naam verschijnt, volgens een traditionele lezing van een inmiddels verloren inscriptie uit Collias in Zuid-Frankrijk, als de goddelijke bijnaam Idennicae bij de Suleviae en Minerva. Een recentere lezing geeft mogelijk Ledennicae, waardoor zelfs de exacte vorm onzeker blijft. De Suleviae waren beschermende godinnen die vaak met de Matres, het huishouden, de familielijn en leidende of beschermende krachten in verband werden gebracht. De inscriptie uit Collias werd bovendien naast Minerva geplaatst en is soms met genezing of een heilige bron verbonden.

Het gebruik van Idennica voor de Wijze Vrouw is daardoor een bewuste geestelijke duiding binnen onze levende traditie. De oude naam wordt opgenomen vanuit haar omgeving van Moederlijke, beschermende en mogelijk genezende machten en krijgt gestalte in de vrouw die doorheen het leven wijsheid heeft verworven. Haar gezag ontstaat uit trouw, rijpheid en het vermogen nabij te blijven wanneer gewone woorden hun kracht verliezen.

De priester is degene die zorg draagt voor de eredienst, de heilige ruimte en de juiste uitvoering van het ritueel. Hij of zij opent en sluit de rituele ruimte, spreekt de gebeden en zegeningen uit, waakt over het Vuur en het Water, ontvangt de gaven van de gemeenschap en brengt deze volgens de overgeleverde vormen naar de Goddelijke Wereld.
De priester begeleidt de Mensen doorheen de heilige momenten van het jaar en doorheen de grote overgangen van het leven, zoals geboorte, volwassenwording, verbintenis, afscheid en dood. Hij stelt zijn lichaam, stem en handelingen beschikbaar, zodat de gemeenschap zich kan verzamelen, de oude verbonden kan hernieuwen en de Tegenwoordigheid kan ontvangen.

De priester draagt verantwoordelijkheid voor de volledige ordening van de eredienst en voor de bescherming van de rituele ruimte. Hij waakt over de grens tussen het gewone en het geheiligde, draagt zorg voor de Mensen die aan zijn begeleiding worden toevertrouwd en ziet erop toe dat iedere handeling op het juiste ogenblik, op de juiste plaats en met de juiste innerlijke gesteldheid wordt voltrokken. Het priesterschap vraagt daarom vorming, wijding, discipline en de erkenning van een overleveringslijn en een gemeenschap.

De Gutuater is een priesterlijke titel die in Gallo-Romeinse inscripties werd overgeleverd. De precieze betekenis en functie van deze titel blijven binnen het historische onderzoek onderwerp van bespreking. Het eerste deel van het woord wordt verbonden met de keel, de stem of het spreken, waardoor de Gutuater kan worden verstaan als degene die de Godheid aanroept, de heilige woorden uitspreekt of door middel van zijn stem de verbinding tussen de gemeenschap en de Goddelijke Wereld tot stand brengt. Sommige onderzoekers zien in hem een priester die aan een bepaalde Godheid of een bepaald heiligdom verbonden was, terwijl anderen de nadruk leggen op zijn rol binnen offer en aanroeping.

Binnen onze levende ordening kan de Gutuater worden verstaan als de Priester van de Aanroeping, degene die de heilige namen, gebeden, formules en lofzangen bewaart en die door de gevormde kracht van zijn stem de rituele handeling opent en draagt. Zijn spreken is geen gewone redevoering. Het woord wordt door adem, lichaam, intentie en overgeleverde vorm tot een werkzame daad gemaakt. De Gutuater roept de Goden en Goddelijke Machten aan, maakt de bedoeling van het offer kenbaar en geeft stem aan het gebed van de gemeenschap. Soms wordt ook de term Ecco gebruikt als priester. De etymologie hiervan is echter onduidelijk.
De Gutuater draagt de volledige liturgische structuur waarin ook de Bardo en de Uâtis hun eigen dienst kunnen opnemen. De Bardo opent de rite naar de Bovenwereld door lofzang, poëzie, herinnering en geïnspireerde Taal. De Uâtis richt zich tot de Onderwereld, de voorouders en de geesten van het Land. De Gutuater draagt de rite zelf: hij ordent de ceremonie, bewaakt de heilige ruimte, brengt de offers en richt de formele aanroeping tot de Goden. In kleinere gemeenschappen kunnen deze verschillende opdrachten in één persoon samenkomen, terwijl zij binnen een grotere priesterlijke gemeenschap door verschillende dienaren gedragen kunnen worden.

De Gutuater vertegenwoordigt tijdens de eredienst geen persoonlijk verlangen. Hij treedt naar voren vanuit een ontvangen opdracht en stelt zijn stem, lichaam en handelingen beschikbaar aan een Werkelijkheid die groter is dan hijzelf. Zijn gezag ontstaat uit dienstbaarheid, vorming, inwijding en de erkenning van de gemeenschap en de overleveringslijn. Hij bewaart de vorm opdat deze een levend Vat kan blijven, spreekt de aanroeping opdat de gemeenschap zich tot de Goddelijke Wereld kan richten, en brengt het offer opdat de verbonden tussen Mensen, Land, voorouders en Goden voortdurend vernieuwd worden.

De Gutuater is zo de Priester van het geordende ritueel en de geheiligde aanroeping. Hij bouwt en bewaakt de ruimte waarin de Bardo zijn lofzang kan laten opstijgen, de Uâtis naar de diepte kan luisteren en de gemeenschap voor het Aangezicht van de Goden kan verschijnen.

De Bardo behoort binnen onze overlevering tot de priesterlijke klasse. Hij is verbonden met de Bovenwereld, met de verheven gebieden van inspiratie, Goddelijke ordening en het Woord dat vanuit de Hemelen naar de Mensen afdaalt. Zijn weg is die van de heilige Taal, de lofzang, de poëzie, het verhaal en de herinnering. Door zijn stem maakt hij hoorbaar wat vanuit de Goddelijke Wereld tot de gemeenschap wil spreken en schenkt hij vorm aan wat in het hart van de Mensen leeft, terwijl het zelf nog geen woorden heeft gevonden.

Historisch worden de Barden door Griekse en Romeinse schrijvers beschreven als dichters en zangers die de daden van Mensen bezongen, lof uitspraken en door hun verzen eveneens blaam konden geven. Zij droegen de herinnering van de gemeenschap en bewaarden de namen, verhalen en voorbeelden die waardig waren om doorheen de Tijd te worden overgeleverd. Door de lofzang werd zichtbaar wat navolging verdiende, door de klaagzang kreeg het verlies een plaats en door het vermanende woord werd herinnerd aan Eer, Recht en Wederkerigheid. De Bardo diende zo ook de morele ordening van de gemeenschap, want wat door hem in woorden werd opgenomen, verdween niet zonder betekenis in de vergetelheid.

Binnen onze lijn wordt deze functie in haar priesterlijke diepte bewaard. De Taal van de Bardo is een geheiligde Taal, gevormd door langdurige oefening, inwijding en trouw aan de overlevering. Hij spreekt tijdens rituelen, draagt gebeden en lofzangen, verwoordt de ervaringen van de gemeenschap en brengt haar herinnering tot voor het Aangezicht van de Goddelijke Werkelijkheid. Zijn woorden zoeken de Mens te verheffen, het hart te openen en de gemeenschap opnieuw in verbinding te brengen met haar oorsprong en haar bestemming.

De Bardo spreekt daarom vanuit verantwoordelijkheid. Woorden kunnen ordenen, zegenen, herinneren en genezen, terwijl zij eveneens kunnen verwonden, verdelen of verduisteren. De Bardo leert de maat van het woord kennen, het juiste ogenblik om te spreken en de stilte waaruit een waarachtig woord geboren wordt. Zijn poëzie is een Vat voor inspiratie en zijn stem wordt een brug waarlangs de kracht van de Bovenwereld kan neerdalen in de zichtbare wereld.

Hij is verbonden met de roodborst, de kleine vogel die dicht bij de Mens verschijnt en met zijn rode borst het teken van het hemelse Vuur draagt. De roodborst beweegt zich op de grens tussen het vertrouwde en het wilde, tussen de woning van de Mensen en de wereld van het woud. Ook de Bardo staat aan deze grens. Hij ontvangt wat uit de hogere wereld komt en brengt dit door zang, verhaal, gebed en rituele Taal binnen de kring van de gemeenschap. Zoals de roodborst in de stilte van het woud zijn heldere zang laat horen, zo brengt de Bardo een stem voort die de zichtbare wereld opent voor een Werkelijkheid die haar overstijgt.

De Bardo bewaart zo de heilige verwoording. Hij draagt de herinnering van de Mensen omhoog en ontvangt vanuit de Bovenwereld woorden die richting, bezieling en betekenis schenken. In hem komen priesterschap, poëzie, geschiedenis en Openbaring samen, zodat de gemeenschap door de kracht van de Taal opnieuw leert herinneren wie zij is, waaruit zij voortkomt en waartoe zij geroepen wordt.